Wij helpen je graag verder! +31 492386063

Een conflictacademie

28 maart 2019

Conflictacademie
Onlangs was ik in Breda bij de oprichting en start van de conflictacademie Breda, een initiatief van onder meer Dick Simons en Lianne Bachman. Simons is ombudsman bij een aantal gemeenten en vertrouwenspersoon voor organisaties in de zorg. Het valt hem op hoe onnodig situaties escaleren en hoe onhandig mensen omgaan met meningsverschillen of met ogenschijnlijke meningsverschillen en die escalatie leidt vaak tot grote emotionele en financiële schade. Bij de academie kunnen mensen leren de eerste tekenen van een conflict te signaleren en kunnen ze ook leren er op een constructieve manier mee om te gaan.

Angelsaksisch of Rijnlands
De opening van de academie werd opgeluisterd door een toespraak van professor Geert Heling van de Maastricht School of Management. Heling schetste hoe de laatste 30 jaar het Angelsaksische denken in Nederland aan belangrijkheid gewonnen heeft. Dat betekent dat vooral de financiële resultaten tellen. Het gaat niet meer om de vraag hoe je die bereikt. De resultaten tellen. Dat geldt ook voor de overheid daarbij gaat het niet om winst meer om beheersing van de kosten volgens Heling. Het Angelsaksische model is een goed voedingsbodem voor conflicten het ontaardt daarbij makkelijk in winnen of verliezen. Bij het Rijnlandse denken, traditioneel in ons deel van de wereld  is dat volgens Heling veel minder het geval. Ik weet niet of Heling gelijk heeft, ook Europa de bakermat van het Rijnlandse denken kent een geschiedenis van bloedige conflicten. In een artikel in de New York Times van 24 september schreef Bret Stephens over de stervende kunst van het met elkaar van mening kunnen verschillen. In dat artikel laat Stephens zien hoe we daar steeds maar slechter in lijken te worden. Stephens daagt ons uit er beter in te worden en de conflictacademie Breda wil daar een bijdrage aan leveren.

Onvrede
Ombudsmannen en vertrouwenspersonen hebben vaak te maken met conflicten die ontstaan in een werksituatie. Mensen zijn ontevreden over een beslissing, voelen zich verongelijkt, onheus behandeld en ga zo maar door. De onvrede, die er heerst bij mensen wordt bevestigt in een artikel in de Groene Amsterdammer van 18 maart jongstleden. In dat artikel schrijft Marcel ten Hoven hoe groepen in de samenleving steeds meer langs elkaar leven, elkaar niet meer kennen. Dat leidt gemakkelijk tot het neerkijken op de andere groep. Daarmee verdwijnt de gelijkwaardigheid, de egalité zoals we die kennen uit de Franse revolutie en ook de fraternité. Het elkaars ‘broer’zijn. Het leidt tot iets wat elke keer weer terug lijkt te komen in de samenleving tot neerkijken op andere groepen of tegen andere groepen opkijken.

Ijzeren wet
De socioloog Robert Michels beschreef dat in zijn Ijzeren wet van de oligarchie. Er ontstaat steeds weer een hiërarchie in de samenleving. Het is een wet die ervoor zorgt dat de gelijkwaardigheid of zoals wij het graag noemen de evenwaardigheid voortdurend onder druk staat. Veel conflicten vinden hun oorsprong in dat ontbreken van evenwaardigheid. De één vindt dat hij of zij het beter weet de ander voelt zich niet serieus genomen. Er wordt dan niet meer echt geluisterd. Er wordt alleen nog maar geluisterd om de eigen aanname bevestigt te krijgen en dat is niet zo moeilijk, we zijn allemaal gepokt en gemazeld in het selectief luisteren. Je raakt verder uit elkaar en wat een klein misverstand was, wordt een groot conflict.

Evenwaardigheid
Wij zien evenwaardigheid ook als een belangrijke voorwaarde voor Coachend leiderschap. Het eerste boek waarmee collega Willem Verhoeven het fundament legde voor Coachend leiderschap was getiteld “Managen zonder hiërachie”. In dat boek beschrijft Verhoeven de negatieve kanten van verticale relaties. Hij houdt een krachtig pleidooi voor horizontale relaties en horizontaal organiseren. Dat is wat anders dan het beter weten, dat is samen zoeken naar de juiste antwoorden.

Coachend leiderschap
Coachend leiderschap is het vorm geven aan die horizontale relaties en het faciliteren van de interactie in die relaties. Coachend leiderschap is het op zoek zijn naar wat de anderen denken, willen en kunnen en zoeken naar hoe dat aansluit bij wat je samen wilt bereiken. Je kant daarbij wel verschillend tegen dingen aankijken maar samen besluiten hoe je ook bij verschil van inzicht met elkaar verder kunt gaan. Coachend leiderschap kan overal toegepast worden in het Angelsaksiche model maar ook in het Rijnlandsemodel.

Getting to yes
Fisher en Ury schrijven in hun boek “Getting to yes” (naar aanleiding van het ‘Harvard nogotiation project’) wat er voor nodig is om conflicten op te lossen en te voorkomen dat ze zich ontwikkelen. Ik schreef daar eerder een blog over. Ze hanteren vier principes.
– Maak onderscheid tussen persoon en zaak, voorkom dat de persoon het object van de discussie wordt.
– Maak onderscheid tussen belangen en posities, daarmee zorg je voor evenwaardigheid en kan het gaan om wat mensen echt belangrijk vinden.
– Ontwikkel opties samen en stel ook samen de criteria op waaraan een oplossing moet voldoen. Neem daar de tijd voor, wees geduldig, luister naar elkaar.
– Leg tenslotte de opties langs de criteria die je samen hebt opgesteld en doe dat ook samen om zo samen tot de beste keuze te komen.

Waarde
Deze principes hebben sterke overeenkomst  met hoe wij invulling geven aan coachend leiderschap.
Zorgen dat dit ook gebeurt is niet allen een kwestie van vaardigheid. Evenwaardigheid is een waarde, een waarde die te maken heeft met hoe je naar mensen kijkt. Uit het artikel van Marcel van Hoven blijkt dat de waarde evenwaardigheid steeds opnieuw weet onder druk staat. Robert Michels stelde zijn wet op in 1911 maar die wet heeft nog niets van haar kracht verloren. Het is daarom belangrijk steeds opnieuw weet bewust met die evenwaardigheid bezig te zijn, door te reflecteren hoe je er in jouw werk en in jouw activiteiten mee omgaat.

Dommer
Van Hoven beschrijft  hoe onze drang om kosten te beheersen tot segregatie leidt. In zijn boek Business exposed laat Freek Vermeulen ( London Businessschool) zien hoe segregatie ervoor zorgt dat we in ons leren belemmerd worden. Daarmee lijkt segregatie op het eerste gezicht goedkoop maar het wordt duur omdat het ons dommer maakt.
Ik wens de conflictacademie Breda toe dat ze veel mensen kan helpen en de ruimte kan bieden om te leren op een evenwaardige en constructieve manier met conflicten om te gaan. Daarmee voorkomen we dat we dommer worden.

Wil je hierover of over iets anders geheel vijblijvend verder praten bel dan 0622995926 of mail dirkboersma@excellentleiderschap.nl 

Stel je vraag via ons contactformulier

Neem contact met ons op!
Voor al je vragen kun je bellen met

+31 492386063